|
Afvalverwerking Wijster: meervoudige benutting van gas uit afval;
productie van natuurgas, duurzame elektriciteit en schoon water.

Projectbeschrijving
Nabij het Drentse dorpje Wijster is een zeer grote afvalverwerker gevestigd.
Hier wordt afval gescheiden en verbrand in een moderne verbrandingsoven.
Deze verbrandingsoven produceert elektriciteit Daarnaast wordt groen afval
in immense gesloten hallen gecomposteerd. In de loop der jaren is er een
enorme hoeveelheid afval gestort. De vuilstort in Wijster is daardoor
met 40 m zelfs het hoogste punt van Drenthe.
Het organische afval wordt in een gesloten vuilstort verwerkt door bacteriën
die zonder zuurstof kunnen leven (anaëroob). Deze produceren methaangas
(CH4) en koolstofdioxide(CO2).
Methaangas is een zeer sterk broeikasgas. Om te voorkomen, dat dit gas
in de atmosfeer terecht komt, is men tegenwoordig verplicht om vuilstorten
te ontgassen. In Wijster is men al lang voor deze wettelijke verplichting
het zogenaamde stortgas gaan onttrekken door gasgangen en leidingen in
de stort aan te leggen. Compressoren zorgen voor een lichte onderdruk
in de stort en zuigen het gas zo naar een centraal punt. Om de milieuschade
te beperken kun je het stortgas vervolgens in een fakkel verbranden. Veel
slimmer is het om het te gebruiken als energiebron. Het methaan in stortgas
is immers ook de hoofdcomponent in aardgas. Op veel vuilstorten wordt
het stortgas dan ook geheel of gedeeltelijk nuttig gebruikt. In Wijster
gaat men door de jaren heen steeds inventiever met het stortgas om. Dat
heeft geresulteerd in drie verschillende installaties, met hoogwaardige
technologie, die alle uitstekend functioneren.
Een deel van het stortgas wordt gezuiverd. Daarna wordt er precies zoveel
CO2 verwijderd uit het gas, dat de kwaliteit gelijk is aan die van gas
uit Slochteren ( een referentiewaarde voor al het Nederlandse gas). Dat
gebeurt met een PSA-installatie (pressure swing adsorption). Tenslotte
wordt het gas op een druk van 8 bar gebracht en geïnjecteerd in het
regionale aardgasnet.
Het overige gas wordt afgezien van ontwatering niet behandeld, maar direct
toegevoerd aan een zestal gasmotoraggregaten in containers. Elk aggregaat
bevat een motor met een vermogen van 1000 kW, die speciaal geschikt is
om dit laagwaardige gas te verstoken. De gasmotoren drijven grote elektriciteitsgeneratoren
aan. Zo wordt uit het afvalgas elektriciteit geproduceerd en via transformatoren
toegevoerd aan het elektriciteitsnet.
|
|
De warmte van het koelwater en van de uitlaatgassen van de gasmotoren
wordt sinds enkele jaren gebruikt in een unieke indamper. Het zeer vuile
en agressieve percolaatwater uit de stort wordt hierin verdampt. In de
condensor ontstaat schoon water uit deze waterdamp. Door het verdampen
in een groot aantal trappen uit te voeren is het mogelijk om het hete
water van de gasmotoren volledig te gebruiken voor waterverdamping. De
indamper is vanwege de agressiviteit van het koelwater vervaardigd uit
kostbare, speciale materialen.
Milieuvoordelen
Het onttrekken van het methaan aan een vuilstort is vanuit milieuoogpunt
erg belangrijk. Het broeikaseffect van methaan is ongeveer het dertigvoudige
van CO2!
De benutting van het stortgas voor productie van natuurgas of ecogas en
duurzame elektriciteit levert grote besparingen op. Afhankelijk van de
gasproductie ligt deze besparing voor Wijster in de orde van grootte van
15 miljoen m3 aardgasequivalent per jaar. Energetisch is er
weinig verschil tussen het opwerken van stortgas naar aardgaskwaliteit
en gebruik voor elektriciteitsproductie. Voor het opwerken is namelijk
elektriciteit nodig, ongeveer 0,3 kWh per m3 aardgasequivalent.
Aandachtspunten
Het verloop van de stortgaswinning en de maximale gasopbrengst zijn lastig
voorspelbaar. Van belang is een goede luchtdichte afsluiting van de stort
en beperking van de onderdruk in de stort om het intrekken van buitenlucht
te voorkomen. Door aanzuigen van lucht in de stort daalt niet alleen de
kwaliteit van het gas, maar worden ook de anaërobe bacteriën
vernietigd. De werking van deze bacteriën is ook afhankelijk van
temperatuur en vocht. Door een waterdichte afsluiting kan het in de stort
te droog worden, waardoor de gasproductie zonder watertoevoer in een trager
tempo gaat.
Voor een optimale benutting van het gas is het van belang om van tevoren
de toe te passen gasmotoren of opwerkinstallaties op zowel omzettingsrendement,
als bandbreedte waarbinnen deze goed kunnen functioneren te beoordelen.
Stortgas is immers een natuurproduct, waarvan samenstelling en kwaliteit
variëren.

|