In het stadhuis in Apeldoorn is pas na de bouw koeling aangebracht. Er is een unieke combinatie van opslag van warmte en koude in de bodem met een absorptiekoelmachine en een wkk ontwikkeld.

Projectbeschrijving
Het stadhuis in Apeldoorn is ontworpen met een zware bouwconstructie en natuurlijke ventilatie via de gevel om zonder koelsysteem nog comfortabel te kunnen zijn. In de praktijk bleek dit niet goed te functioneren. Om de klachten op te lossen, werd een mechanisch ventilatiesysteem en een uiterst innovatieve koeling ontwikkeld. In eerste instantie zijn alleen de bovenste verdiepingen, waar het het warmst werd, van koeling voorzien. Om dat milieuvriendelijk te doen, plaatste men in het ketelhuis op het dak een wkk en een absorptiekoelmachine. De wkk heeft een elektrisch vermogen van 210 kW. De gasmotor van de wkk is voorzien van een driewegkatalysator, waardoor de rookgassen uiterst schoon de schoorsteen ingaan. De warmte van de wkk wordt 's winters gebruikt voor de centrale verwarming en in de zomer om de absorptiekoelmachine aan te drijven. Het koude water van deze koelmachine wordt rondgepompt door het gebouw en koelt de kantoorruimtes via fancoilunits, die aan het plafond zijn gemonteerd.
Nu gaat men ook de resterende bouwlagen van koeling voorzien. Dat doet men niet door bijplaatsing van een koelmachine, maar men haalt koude uit een watervoerende zandlaag (aquifer) in de bodem. De combinatie van deze bodemopslag voor koude met de absorptiekoelmachine is uniek doordat men de koelmachine in de winter als absorptiewarmtepomp laat werken. Het warme koelwater van de condensor en absorber van de koelmachine wordt 's zomers in de warme bron van de aquifer gepompt. In de winter wordt de stromingsrichting van het grondwater omgedraaid. De koelmachine pompt koude in de grond en levert warm water aan het verwarmingssysteem. Daarbij komt er veel meer warmte vrij dan er voor aandrijving aan warmte door de wkk in de absorptiewarmtepomp wordt gestopt. Naast de besparing op energie heeft deze oplossing nog een aantrekkelijk bijkomend voordeel. De koeltoren hoeft in de zomer niet meer gebruikt te worden om de warmte van condensor en absorber van de absorptiekoelmachine af te voeren. Dat bespaart water en elektriciteitsverbruik.
De warmte van de absorptiekoelmachine wordt in warmtepompfunctie toegevoerd aan de fancoilunits. Omdat deze een overbemeten warmtewisselaar hebben, kan met een lage watertemperatuur worden gewerkt van ca. 30 ºC. Daardoor hoeft de absorptiekoelmachine zich als warmtepomp niet overmatig in te spannen en is deze toepassing technisch eenvoudig.
Wkk en koelmachine zijn alleen in de daguren in bedrijf. In de winter kan de koeltoren in de goedkope nachturen zo nodig worden ingezet om nog extra koude in de bodem op te slaan.

Milieuvoordelen
Dankzij de katalysator levert de wkk hier voordelen op ten aanzien van NO_x. De combinatie wkk en absorptiekoeling levert tevens voordelen op ten aanzien van CO₂ in vergelijking met conventionele koeling (zie artikel in Verwarming en Ventilatie april 2002). Door de opslag van koude en het gebruik van de koelmachine als warmtepomp worden de voordelen nog aanzienlijk vergroot. De opslag van warmte van de koelmachine in de bodem bespaart bovendien op verbruik van water.

Aandachtspunten
Voor het gebruik van een absorptiekoelmachine als warmtepomp is het van belang om een verwarmingssysteem te hebben, dat met lage watertemperatuur kan werken zoals fancoilunits, vloerverwarming, wandverwarming en klimaatplafonds. Voor de opslag van warmte en koude in de bodem moet een geschikte waterhoudende zandlaag aanwezig zijn. Verder is hiervoor een vergunning nodig van het provinciebestuur en moeten toevoer en onttrekking van warmte op jaarbasis in balans zijn.

Gebruik van de koeling/verwarming:

Voor meer informatie kunt u altijd mailen naar idee@energieprojecten.com.

Auteursrechten tekst: www.energieprojecten.com.

Auteursrechten foto's en schema: Adviesbureau Verhoef Apeldoorn

Aan de hier gegeven informatie kunnen geen rechten worden verleend. www.Energieprojecten.com is niet aansprakelijk voor fouten.