Een komkommerkwekerij in Zweden met 23.000 m² kassen heeft een primeur met eigen elektriciteitsopwekking met behulp van een microturbine. De rookgassen van deze turbine zijn zo schoon, dat ze als meststof voor de planten in de kas worden gebruikt.

Projectbeschrijving
De groei van planten in een kas is niet alleen afhankelijk van de temperatuur, maar vooral van licht en voldoende voedingsstoffen. Als er voldoende licht is, gaat de plant groeien en neemt daarvoor CO₂ op uit de atmosfeer. Daardoor daalt het gehalte aan CO₂ in een kas en moet deze stof dus overdag aangevoerd worden. De groei van planten is zelfs sterk te bevorderen door een hogere concentratie aan CO₂ in de kas dan in de buitenlucht te handhaven. Dit wordt gewoonlijk bereikt door de rookgassen van de verwarmingsketel, die rijk zijn aan CO₂, via geperforeerde slangen in de kas te blazen. De verbranding van 1 m³ aardgas levert 1,78 kg CO₂ op. Deze methode heeft als nadeel, dat er veel warmte vrijkomt. Daarom is men gaan zoeken naar mogelijkheden om de rookgassen van een wkk te gebruiken, omdat bij wkk een deel van het aardgas gebruikt wordt om elektriciteit op te wekken. Dus komt er per kg CO₂ veel minder warmte vrij. Bij een wkk met een gasmotor moeten de rookgassen gereinigd worden in een katalysator met ureuminjectie om groei remmende stoffen als NO_x te verwijderen. Een veelbelovende nieuwe ontwikkeling in wkk is de microturbine. Men is dankzij nieuwe technologie in staat om de rookgassen van een microturbine zo schoon te krijgen, dat er geen nabehandeling meer nodig is.
De komkommerkwekerij Klitte & Lund is de eerste ter wereld waar de tuinder zelf elektriciteit produceert met een microturbine en de rookgassen daarvan distribueert in de kassen. Klitte & Lund produceert per jaar 4 miljoen komkommers; 5% van de totale productie in Zweden. De microturbine is ontwikkeld in Zweden en levert een elektrisch vermogen van 100 kW. De productie van CO₂ is 50 kg per uur. Aan warmte levert de microturbine een vermogen van 180 kW. De kwekerij heeft voor de warmtevoorziening verder twee ketels, elk met een vermogen van 2000 kW.
De microturbine is aangesloten op de klimaatcomputer van de tuinder. Afhankelijk van de behoefte aan CO₂ draait de microturbine op vol vermogen of op de behoefte aan elektriciteit in de kas. Het C.V.-water koelt de rookgassen van de microturbine af tot een temperatuur van minder dan 57 °C. De resterende warmte in de rookgassen gaat bij deze toepassing niet verloren, maar komt uiteraard in de kas terecht. Een tijdelijk overschot aan warmte in het C.V.-water wordt opgeslagen in een voorraadtank, een warmtebuffer.

Milieuvoordelen
De microturbine produceert ter plekke de elektriciteit, die het kassencomplex nodig heeft zonder warmteverlies en zonder transportverlies voor de elektriciteit. Door de inblaas van de rookgassen in de kas is het totaalrendement van deze wkk vrijwel 100%. Bovendien levert het uiterst schone rookgassen en wordt de vrijkomende CO₂ weer grotendeels opgenomen door de planten. Een energetisch en milieutechnisch uiterst interessante ontwikkeling derhalve.

Aandachtspunten
De microturbines staan aan het begin van de marktintroductie; er vinden nog ontwikkelingen plaats. Voor toepassing in de tuinbouw is de ontwikkeling interessant voor het leveren van de basislast van elektriciteit voor aandrijving van pompen, ventilatoren, etc Het vermogen van de microturbine en daarmee de capaciteit om CO₂ te leveren, is beperkt. Dat betekent vooralsnog, dat er nog aanvullende voorzieningen voor CO₂ nodig blijven. Voor grotere capaciteiten en voor levering van elektriciteit voor groeibelichting is de wkk met gasmotor en rookgasreiniging nu nog de aangewezen weg.
De microturbine heeft een vrij hoge aardgasdruk nodig. Als er geen hoge-drukaansluiting beschikbaar is, moet een gascompressor worden toegepast.

Soortgelijk project in Nederland
In het Zeeuwse plaatsje Tinte is dit jaar ook een microturbine van dezelfde fabrikant geplaatst. Deze moet elektriciteit, warmte en CO₂ in een kas leveren. De rookgassen van de microturbine worden na de zomer aangesloten op het CO₂-distributiesysteem van de kas.

De rotor van de microturbine