De door Energieprojecten.com georganiseerde workshop over microturbines op 12 november 2002 in Arnhem kreeg met ruim 100 inschrijvingen veel belangstelling. Dit was terug te zien in de presentielijst die een honderdtal deelnemers telde, waaronder ook enkele uit Duitsland, België en Canada.
Bijna de helft van de deelnemers vulde het enquêteformulier in. Opmerkelijk is, dat de deelnemers uit heel verschillende sectoren afkomstig waren: olie- en gasindustrie, installateurs voor de woningbouw, distributie detailhandel, chemische industrie, ingenieursbureaus, etc. De onderverdeling naar sector bij de enquête was 18% energiebedrijf, 27% adviesbureaus, 7% overheid, 20% industrie, 7% installateurs en 21% overig.
Dat de deelnemers enthousiast geworden zijn over de mogelijkheden van de microturbines blijkt wel uit het antwoord op de vraag of men actief op zoek gaat naar projecten. Driekwart antwoordde hier met ja; de neezeggers zaten vooral in de groep overig, waarin onder andere deelnemers uit technische hogescholen, die niet direct actief met investeringsprojecten aan de slag kunnen, zaten . Eveneens driekwart van de deelnemers antwoordde met ja op de vraag of men nieuwe ideeën voor toepassingen had opgedaan. Overigens wordt wkk wel door 71% als de belangrijkste toepassing gezien, 64% ziet echter ook toepassingen met alternatieve brandstoffen. Daarbij wordt vooral gedacht aan biogas en stortgas, maar ook aan fakkelgas, productiegas, dieselolie, waterstof en brandstof geproduceerd uit biomassa.
De combinatie met absorptiekoeling wordt door de meerderheid (62%) als kansrijk gezien, bijstoken en benutting van CO₂ scoren met 51 en 40% wat lager.
Als belangrijkste voordeel van de microturbine wordt het aspect onderhoud het meeste genoemd gevolgd door lage emissies, energiebesparing en compacte bouw.
De eerste presentatie van de workshop over de technologie van de microturbine werd door de deelnemers het hoogste gewaardeerd. Maurits Waaijenberg van Clyde Petroleum werd als tweede gewaardeerd, een fraaie prestatie aan het eind van de middag.

Primeurs
Op de workshop over de ontwikkelingen op het gebied van microturbines werden verschillende primeurs gemeld. Zo presenteerde Han Lemmens van Gasunie Research een wereldrecord met een superefficiënte warmtewisselaar voor microturbines en de ontwikkeling van de “Burner Gen Pack”. Klaas Ploeger van E.On Benelux gaf toelichting op het nieuwe “E.On Energie Totaal” concept en kon melden, dat men hiervoor de eerste klant in de glastuinbouw binnen had. De opdracht voor vier microturbines van elk 60 kW aan Geveke Motoren voor platform Q4-C was een nieuwtje van Clyde Petroleum.

Wereldrecord voor Gasunie Research
Gasunie Research in Groningen is intensief betrokken bij de eerste projecten met microturbines in Nederland. Op het laboratorium aan het Hoendiep hebben al verschillende turbines op de proefstand gedraaid.
Samen met Essent Energie heeft men momenteel een demoproject bij Esha in Hoogkerk, waar een Turbec van 100 kW en een Capstone van 60 kW draaien. In het demoproject bij het Bosbad in Putten met een Capstone van 30 kW heeft Gasunie Research veel werk verricht aan optimalisering van de warmteterugwinning. Op de workshop van Energieprojecten.com kon Han Lemmens melden, dat men er nu in is geslaagd om een warmtewisselaar te bouwen, die een maximale warmteopbrengst levert. De rookgassen worden tot minder dan 5 graden boven de temperatuur van het intredende c.v.water afgekoeld. De nieuwe warmtewisselaar is ook nog eens erg compact en heeft een rookgaszijdige weerstand, die binnen het werkingsgebied van de turbine blijft.
Op basis van de ervaringen in een project bij een steenfabriek in Pekela is Gasunie Research gaan werken aan een c.v.ketel, waarin de hete rookgassen van een microturbine worden naverbrand. Partners bij deze ontwikkeling zijn Geveke, de Zwitserse branderfabrikant Oertli en Novem. Het resultaat is de “Burner Gen Pack”, een ketel met speciale brander en microturbine, die een bijzonder hoog rendement heeft van 103% op onderwaarde. Bovendien levert de combinatie ook nog elektriciteit.

Optimale trigeneratie
Stephen Hillman van Elliott Energy Systems presenteerde de ontwikkeling van een nieuw model met een vermogen van 100 kW. Elliott is tegenwoordig onderdeel van het Japanse Ebara concern. Ebara is een bekende fabrikant van absorptiekoelmachines. Voor de microturbine heeft dit bedrijf een fraaie oplossing bedacht met een direct gestookte combinatie van koelmachine en ketel. ’s Zomers produceert deze unit met een hoog rendement (cop >1) koud water uit de hete rookgassen van de microturbine en ’s winters warm water.
Tom Gerson van Bowman Power toonde een project voor het Spaanse gasbedrijf GasNatural met een microturbine en absorptiekoelmachine.
Peter Verhoef had een casestudy van een microturbine met absorptiekoeling in een supermarkt. Het gekoelde water werd in zijn studie gebruikt om het elektriciteitsverbruik van de vriesinstallatie en koelvitrines te beperken. Hierdoor konden de kosten voor aansluiting op het openbare net sterk worden beperkt.

Order voor "main power supply" op offshore platform
Maurits Waaijenberg vertelde, dat Clyde Petroleum (Wintershall) op basis van de ervaringen met een microturbine van 30 kW een opdracht had geplaatst bij Geveke Motoren voor vier units van 60 kW. Deze vier zullen de hoofdstroomvoorziening verzorgen van het nieuwe platform Q4-C op de Noordzee. De brandstof voor de microturbines is ruw aardgas. Deze toepassing levert grote economische en milieutechnische voordelen op t.o.v. dieselgeneratoren.
Cees Jan Groen van Geveke ziet de offshoresector als een belangrijke markt voor microturbines. Maar ook aan land kan men met fakkelgas, biogas, mijngas, enz. profiteren van deze nieuwe technologie. Een eerste toepassing in de transportsector moet nog komen. In Amerika rijden al verschillende hybride bussen met een microturbine.

E.On Energie Totaal
Klaas Ploeger van E.On Benelux presenteerde het “E.On Energie Totaal” concept voor de glastuinbouw. Dit concept is een individuele vorm van het RoCa3 project, waar warmte en CO₂ collectief worden geleverd. De basis van het concept is een microturbine, die ongekoelde rookgassen levert aan een speciale gasbrander. Meer over het concept is te vinden onder “projecten”.