 |
|
|
|
 |
|||
|
|||
Kamervragen gasexpansie uit vergaderjaar 2001-2002
2010208920
Vragen van de leden Van Dijke (ChristenUnie) en Van den Berg (SGP) aan de ministers van Economische Zaken en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over gasexpansieturbines inzake het stroom maken uit de druk op het aardgasnet. (Ingezonden 9 april 2002).
De antwoorden zijn afkomstig van mevrouw A. Jorritsma-Lebbink, minister van Economische Zaken.
Ga direct naar:
| Vraag 1 | Vraag 7 |
| Vraag 2 | Vraag 8 |
| Vraag 3 | Vraag 9 |
| Vraag 4 | Vraag 10 |
| Vraag 5 | Vraag 11 |
| Vraag 6 |
Vraag 1
Vraag: Kent u het bericht «Gasexpansieturbine: stroom maken
uit de druk op het aardgasnet»', alsmede het artikel «Optimaal
profijt van aardgasdruk»?' Bent u op de hoogte van de op 26 maart
j.l. te Leusden gehouden workshop «nieuwe ontwikkelingen in de gasexpansie»
en de evaluatie en enquête die naar aanleiding hiervan zijn gepubliceerd
op www.gasexpansie.nl?
Antw.: Ja
Vraag 2
Vraag: Hoeveel vermogen staat momenteel opgesteld in Nederland aan
gasexpansieturbines, de techniek waarbij de reductie van de aardgasdruk
in gasinkoopstations wordt gebruikt voor aandrijving van turbines waarmee
elektriciteit kan worden opgewekt?
Antw.: Thans staat er in Nederland globaal 36 MWe aan gasexpansieturbines
en gasexpansiemotoren opgesteld waarbij gebruik wordt gemaakt van de reductie
van de aardgasdruk in gasontvangstations.
Vraag 3
Vraag: Is het waar dat de belangstelling voor gasexpansieprojecten
is weggeëbd als gevolg van de liberalisering van de energiesector?
Bent u het eens met de conclusie uit de evaluatie van de workshop over
gasexpansie, dat «deze optie meer aandacht van de overheid verdient»?'
Antw.: Naar ik van de energiebedrijven heb begrepen, hebben de liberalisering
en de daarmee samenhangende fusies van energiebedrijven inderdaad de aandacht
voor gasexpansieprojecten verminderd. Ook de dalende kWh-prijzen en goedkope
import zijn hier mede debet aan geweest. Via generieke regelingen is ondersteuning
mogelijk. Over de aandacht van de overheid voor deze optie verwijs ik
u verder naar het antwoord op vraag 10.
Vraag 4
Vraag: Is het potentieel voor elektriciteit uit gasexpansie bij gasinkoopstations,
waar de gasdruk wordt teruggebracht van 40 naar 8 bar en ook van 8 bar
naar 2 bar, circa 150 MW? Bent u bereid nader onderzoek te doen naar het
landelijk potentieel?
Antw.: In de jaren negentig is onderzoek gedaan naar het technisch potentieel
aan gasexpansievermogen, gebruikmakend van de drukreductie in gasontvangstations
van 40 naar 8 bar. Dit potentieel werd geraamd op 125 MWe, waarvan circa
55 MWe bij de gasontvangstations van de energiedistributiebedrijven 1.
Zoals boven aangegeven, is inmiddels 36 MWe gerealiseerd, waarvan 26 MWe
bij de gasontvangstations van de energiedistributiebedrijven; de rest
bij industrieën en elektriciteitscentrales.
Eind jaren negentig hebben Gasunie, EnergieNed en NOVEM aan het toenmalige Projectbureau Warmte/Kracht (nu COGEN-Nederland) een studieopdracht verleend om in het kader van het CO2-reductieplan een nieuwe inventarisatie te maken van het resterende gasexpansiepotentieel bij de gasontvangstations van energiedistributiebedrijven. Deze inventarisatie, waarbij veel informatie is aangedragen door de betreffende energiebedrijven, leverde een technisch potentieel op van ruim 18 MWe. Het technisch potentieel aan gasexpansievermogen bij drukreductie van 8 naar 2 bar in de netten van de energiedistributiebedrijven is niet bekend. Volgens een ruwe schatting van Gasunie zou hier nog een technisch potentieel in de orde van 100 MWe aanwezig kunnen zijn.
Gegeven deze beschikbare informatie acht ik het nader onderzoeken van het potentieel aan gasexpansie niet noodzakelijk.
Vraag 5
Vraag: Is de potentiële reductie van broeikasgasemissies en verzurende
stoffen door toepassing van gasexpansie vergelijkbaar met die van een
groot windpark op zee (0,3 á 0,4 Mton CO2)? Bent u bereid
nader onderzoek te doen naar het landelijk reductiepotentieel?
Antw.: Ruwweg kan worden gerekend met een CO2-reductie bij
gasexpansie van 1,25 Kton/MWe. Bij realisatie van 100 MWe wordt derhalve
een reductie van 0,125 Mton CO2 per jaar bereikt, vergelijkbaar
met genoemde reductie bij toepassing van een windpark. Deze ruwe cijfers
geven voldoende inzicht in het landelijk reductiepotentieel zodat onderzoek
niet nodig is.
Vraag 6
Vraag: Bent u betrokken bij onderzoek en ontwikkeling naar deze
veelbelovende techniek? Zo ja, met welke middelen en via welke (onderzoeks-)instellingen?
Zo neen, waarom niet?
Antw.: De energiebesparing bij gasexpansie wordt vooral bereikt door een
combinatie van bestaande technieken. Deze behoeven geen nader onderzoek.
Vraag 7
Vraag: Is elektriciteit uit gasexpansie (mits de aardgasstroom voor
drukreductie wordt opgewarmd met gebruikmaking van industriële afvalwarmte,
warmte uit biomassa of een warmtepomp) emissievrij? Is elektriciteit uit
gasexpansie daarmee schoner dan opwekking van elektriciteit uit WKK-centrales,
aangezien daarbij aardgas wordt verstookt en NOx wordt uitgestoten?
Antw.: Elektriciteit uit gasexpansie is inderdaad schoner dan opwekking
van elektriciteit uit WKK-centrales. Afhankelijk van de warmtebron is
elektriciteitsopwekking uit gasexpansie emissievrij. Dit is bijvoorbeeld
het geval bij benutting van afvalwarmte. Er is dan wel een duidelijke
definiëring van afvalwarmte noodzakelijk. Indien er geen emissie
wordt toegerekend aan biomassa, is dit ook het geval bij warmte uit biomassa.
In werkelijkheid is er bij warmteopwekking uit biomassa wel sprake van
een rookgasemissie. Bij toepassing van een warmtepomp is er geen sprake
van een emissie, maar zal het totale opwekkingsrendement lager zijn.
Vraag 8
Vraag: Levert het gebruik van gasexpansie met opwarming van het aardgas
door een conventionele WKK of een gasgestookte ketel een aanzienlijke
energiebesparing op ten opzichte van de Eemscentrale, die door EZ als
norm voor besparing wordt gehanteerd?
Antw.: Indien de opwarming van het aardgas geschiedt met warmte uit een
conventionele WKK-installatie, is het rendement van elektriciteitsopwekking
door gasexpansie groter dan 75% en daarmee efficiënter dan de Eemscentrale
(ca. 55%). Bij gebruik van een CV-ketel voor de opwarming van het aardgas
is het rendement groter dan 70%.
Vraag 9
Vraag: Is elektriciteit uit gasexpansieturbines een vorm van op duurzame
wijze geproduceerde energie, gezien het feit dat benutting van aardgasdruk
gedurende de komende eeuw een beschikbare energieoptie kan blijven en
het hier voorts om emissievrije elektriciteitsopwekking gaat (mits opwarming
van de aardgasstroom voor drukreductie plaatsvindt met behulp van industriële
afvalwarmte, warmte uit biomassa of een warmtepomp)?
Antw.: Energie uit aardgasdruk kan niet worden gekwalificeerd als duurzame
energie. Aardgas en daarmee aardgasdruk zijn immers geen onuitputtelijke
energiebronnen zoals wind, water en zon. Er is ten
dele sprake van duurzame energie indien en voor zover een gedeelte van
de benodigde warmte voor de aardgasexpansie afkomstig is uit een duurzame
energiebron. De benutting van aardgasdruk moet gezien worden als
een efficiencyverhogende maatregel, dus een vorm van energiebesparing.
Door toepassing van deze techniek is het mogelijk CO2-reductie
te realiseren.
Vraag 10
Vraag: Geeft het antwoord op de vorige vraag u aanleiding om energie
opgewekt met een gasexpansieturbine alsnog te kwalificeren als vorm van
duurzame energie en op grond van artikel 36o lid 7 van de Wet belastingen
op milieugrondslag geheel of gedeeltelijk vrij te stellen van de Regulerende
Energiebelasting?
Antw.: Aangezien aardgas, dus ook aardgasdruk, geen vorm van duurzame
energie is, zie ik geen reden aardgasdruk vrij te stellen van de Regulerende
Energiebelasting. Volledigheidshalve wijs ik er op dat voor gasexpansie-installaties
diverse vormen van ondersteuning mogelijk zijn. Ondersteuning is mogelijk
via de Energie-investeringsaftrek (EIA), het CO2-reductieplan
en het EZ-programma Energiebesparing door Innovatie (EDI), mits het project
aan de criteria voldoet die voor de genoemde instrumenten gelden. Al deze
programma’s worden uitgevoerd door Senter. Aanvullend op de EIA
kan bovendien gebruik worden gemaakt van de Willekeurige afschrijving
milieu-investeringen (VAMIL). Om een indruk van het gebruik van deze regelingen
te geven:
- In de periode 1996-1998 heeft Senter in opdracht van het ministerie van Economische Zaken de subsidieregeling NEWS (Nieuwe energie-efficiënte combinaties van Warmtekrachtsystemen) uitgevoerd. In deze voorloper van het EDI-programma zijn 7 projecten ondersteund, waarvan 5 zijn gerealiseerd. In het kader van het EDI-programma heeft recent een kennisoverdrachtproject over gasexpansie plaatsgevonden.
- Vanuit het CO2-reductieplan heeft het Projectbureau, een samenwerkingsverband van Senter en Novem, 2 projecten met gasexpansie gehonoreerd, waarvan 1 is gerealiseerd.
- Via de EIA/VAMIL hebben in de periode 1997-1999 in totaal drie gasexpansie-installaties ondersteuning gekregen.
Vraag 11
Vraag: Waarom neemt Gasunie Gastransport Services het aardgasverbruik
voor het voorverwarmen van aardgas in reduceerstations wel voor haar rekening
bij conventionele drukreductie door een smoorklep, maar niet wanneer er
een gasexpansieturbine wordt toegepast door een energiebedrijf of industriële
gebruiker? Ziet u aanleiding om deze situatie via regelgeving door de
DTe te laten wijzigen?
Antw.: Ik zie geen aanleiding om deze situatie via regelgeving door de
DTe te laten wijzigen. Opwarming van het aardgas voorafgaand aan drukreductie
met een smoorklep is een noodzakelijk onderdeel van het bedrijfsproces
van Gastransport Services om het gas bij de contractueel afgesproken temperatuur
en druk af te leveren. Voor levering aan een gasexpansie-installatie wordt
contractueel bij de heersende temperatuur en druk gas afgeleverd. De kosten
die afnemers vervolgens moeten maken voor het gebruik van dit gas - bijvoorbeeld
voor gasexpansie - komen voor eigen rekening.
1 Een en ander is beschreven in de NOVEM uitgave SO2.45 "Handleiding Energiebesparing door gasexpansie", december 1991. Terug naar vraag 4>>